मंसीर ०७, चितवन । पवित्रा ढकाल, कोमल चन्द्र भगत ।
पर्यटकिय नगरी सौराहामा यति बेला आन्तरीक तथा बाह्यि पर्यटकहरुको राम्रै चहल पहल देखिएको छ । पर्यटन व्यवसायीहरुले पर्यटकहरुको बसाइ लम्व्याउनका लागि विभिन्न पर्यटकिय पुर्वाधार र गन्तव्यको नयां बाटोहरुको पनि व्यवस्थापन गरिरहेका छन् । सौराहा घुम्न आउने पर्यटकलाई लक्षित गर्दै बनबास रिसोर्टले राप्ती नदीमा नौका विहार (बोटिङ) साहसीक नयाँ रुट सञ्चालनमा ल्याइएको छ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको पूर्वी सेक्टरमा पर्ने जीन्दागानी घाटदेखि भिमपुर घाटसम्म पाँच किलोमिटर दूरीमा नयाँ रुट खोलिएको पर्यटन व्यवसायी बासु ढुंगानाले जानकारी दिनु भयो। सौराहा ड्यामसाइडमा रहेको किनार रेष्टुरेन्ट एण्ड वार र वनबास रिसोर्टले चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज संग ठेक्का लिएर नौका विहार सञ्चालन सुरु गरेको ढुंगानाको भनाइ छ । किनार रेष्टुरेन्ट एण्ड बारका सञ्चालक समेत रहनु भएका व्यवसायी ढुङ्गनाले प्राकृतिक रूपमा अत्यन्त आकर्षक , जैविक विविधताले भरिपुर्ण शान्त र रमणीय यो क्षेत्रमा अन्यत्र भन्दा लामो दुरीको नौका बिहारको मज्जा लिन सकिने बताउनु भयो ।
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज र कुमरोज मध्यवर्ती सामुदायिक वनको जंगल बीच बाट बग्ने राप्ती नदीमा नौका विहारको अनुभूति गर्न पाइन्छ। करिब एक घण्टा समय लाग्ने यो यात्रा सौराहाबाट करिब १० किलोमिटर पूर्वमा पर्छ। नौका विहारका लागि विदेशी पर्यटकले निकुञ्ज प्रवेश शुल्क दुई हजार, सार्क देशका पर्यटकले एक हजार रुपैयाँ र नेपालीले १५० रुपैयाँ तिर्नुपदर्छ। डुङ्गाको भाडा पाँच सय रुपैयाँ अतिरिक्त तिर्ने व्यवस्था गरिएको छ।यो स्थान पुग्न कुमरोज मध्यवर्ती वन पार गर्नुपर्ने भएकाले यात्रामा जंगल सफारीको अनुभव पनि गर्न सकिन्छ । बाघ, गैँडा लगायतका वन्यजन्तु, जलचर र चराचुरुङ्गीको सजिलै अवलोकन गर्न सकिने भएकाले अन्य क्षेत्रको तुलनामा यो क्षेत्र थप आकर्षक रहेको छ।
राप्ती नदिमा वि. सं. २०५० सालको बाढी पछि यो क्षेत्रमा मानव बस्ती सारेर खाली गरिएको ऐतिहासिक पदमपुर हुंदै नौका विहार गरिन्छ । पदमपुर स्थानान्तरणको इतिहास समेत पर्यटकलाई जानकारी गराइने संचालन पक्षले जनाएको छ। हाल यहाँगर्न सकिने छ ।
सौराहामा घुम्न आउने वार्षिक करिब दुई लाख पर्यटक मध्ये करिब ७० प्रतिशतले नौका विहार गर्ने गरेको तथ्यांकले देखाएको छ । अहिले सौराहा–दुधौरा घाट, बुढी राप्तीमा बाघमारादेखि खोरसोर, ढुँग्रे खोलामा जनकौलीदेखि हात्ती सारसम्मका विभिन्न रुटमा जलविहार भइरहेको छ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रभित्र विभिन्न नदीका नौ स्थानमा जल सफारी सुविधा उपलब्ध छन्।
